Vào lớp một là một bước ngoặt khá lớn trong cuộc đời của mỗi đứa trẻ. Bác Hồ kính yêu đã từng nói “ Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho một nền giáo dục tốt”. Chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ở trường mầm non tốt sẽ có tác dụng to lớn đến chất lượng ở các bậc học tiếp theo, chất lượng giáo dục mầm non quyết định tới sự hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ . Vì vậy việc chuẩn bị tốt cho trẻ 5 tuổi vào lớp một sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Nếu không chuẩn bị tốt sẽ là một thiếu sót rất lớn, tạo một lỗ hỏng lớn khó lấp và gây nhiều khó khăn, lúng túng khi trẻ bước vào lớp một. Chính vì vậy mà việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp một được đặt ra một cách nghiêm túc và khoa học.

Vậy làm thế nào để trẻ mầm non 5 tuổi có đủ kiến thức, hành trang vững vàng giúp trẻ mạnh dạn, tự tin bước vào lớp một với một môi trường mới không hụt hẫng về tâm lý cũng như những tố chất sẵn sàng cho việc học lớp một. Đó là một quá trình tưởng chừng đơn giản nhưng không dễ chút nào. Vì vậy, việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp một sẽ không đạt hiệu quả cao nếu giáo viên không thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu áp dụng các biện pháp mới vào công tác giảng dạy.

Sau đây tôi xin trình bày một số giải pháp mà tôi tâm đắc nhất trong việc chuẩn bị hành trang cho trẻ 5 tuổi vào lớp một.

1. Làm tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh.

Cha mẹ có con lên lớp lá rất nôn nóng về việc học chữ, viết bài, làm toán của con em mình. Tuy nhiên không phải phụ huynh nào cũng hiểu và cung cấp cho con kiến thức phù hợp với độ tuổi. Vì vậy nhiệm vụ của giáo viên là phải tuyên truyền cho phụ huynh hiểu rõ những gì cần nhất cho trẻ ở giai đoạn này và cần chuẩn bị những gì.

- Tôi đã giới thiệu với phụ huynh về bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi, giúp phụ huynh nhận thức đúng đắn, thống nhất phối hợp cùng với giáo viên trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.

- Tôi đã phổ biến các chủ trương, chỉ đạo của ngành về việc không được cho trẻ viết vở ô li, học trước chương trình lớp một. Giải thích cặn kẽ tác hại của việc cho con học trước chương trình lớp một ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ.

- Hàng ngày, vào giờ đón trả trẻ tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh để phụ huynh nắm bắt kịp thời tình hình học tập của con em mình lúc ở trường và phối hợp với phụ huynh giáo dục cháu lúc ở nhà.

Qua cách làm như vậy, tôi thấy phụ huynh rất thoải mái tư tưởng và không còn lo lắng cho con học trước chương trình lớp một. Phụ huynh đã hiểu để chuẩn bị cho con vào lớp một là phải làm gì và kết hợp với cô giáo như thế nào giúp cho trẻ học tập, sinh hoạt một cách tích cực nhất, góp phần giáo dục trẻ một cách toàn diện.

2. Chuẩn bị về mặt tâm thế học tậpcho trẻ chuẩn bị vào lớp 1

Rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã nói đến sự cần thiết và vai trò của trường mầm non trong việc phát triển cũng như chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Để vào lớp 1, trẻ cần được chuẩn bị tâm lý “sẵn sàng đi học” – hay còn gọi là “độ chín muồi”. Vì thế một trong những yêu cầu quan trọng để giúp trẻ vào học tốt chương trình tiểu học là cần chuẩn bị cho trẻ các mặt về thể chất, trí tuệ, tình cảm – xã hội, ngôn ngữ và một số kỹ năng cần thiết cho hoạt động học tập của trẻ.

Việc chuyển tiếp giữa mầm non và tiểu học phải đảm bảo sự kế thừa, tính khoa học, những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn giúp trẻ không bị những thay đổi đột ngột khi chuyển hoạt động chủ đạo từ vui chơi sang học tập trong nhà trường phổ thông. Chính vì thế việc chuẩn bị tốt cho trẻ về thể chất, tâm lý từ tuổi mẫu giáo là yêu cầu quan trọng giúp trẻ thích ứng tốt với việc học tập ở bậc học phổ thông.

Vào lớp 1 cũng đồng nghĩa với việc trẻ thay đổi môi trường học tập, không ít trẻ chịu sang chấn tâm lý tác động, trên thực tế thì sau thời gian khai giảng nhiều trẻ rơi vào trạng thái tâm lý lo âu, hoảng sợ…Việc này kéo dài sẽ gây ảnh hưởng nặng nề tới tâm lý, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe cũng như kết quả học tập của trẻ sau này. Vì vậy việc chuẩn bị cho trẻ các mặt về thể chất, trí tuệ, tình cảm – xã hội, ngôn ngữ và một số kỹ năng cần thiết cho hoạt động học tập của trẻ là rất cần thiết.

3. Tạo môi trường cho trẻ 5 tuổi vào lớp một

Việc tạo môi trường trong lớp rất quan trọng, đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt, sáng tạo để kích thích sự hứng thú , tập trung chú ý của trẻ.

- Môi trường chữ viết: Trang trí môi trường chữ viết trong lớp phong phú để trẻ được “ tắm mình trong chữ viết” và giúp trẻ làm quen với việc đọc, viết một cách tự nhiên. Các góc chơi ở trong lớp tôi cắt các chữ cái in thường, viết thường, in hoa để trẻ được đọc, được làm quen mọi lúc mọi nơi. Đó là những góc chơi ở trong lớp như góc sách, góc thư viện,…

Ở từng chủ đề tôi trang trí tranh ảnh về chủ đề trẻ đang học, dưới tranh ảnh có các chữ viết to để trẻ có thể đọc và hiểu mình đang học ở chủ đề gì.

Tại góc sách tôi trang bị sách tập tô, giấy, vở để trẻ tự do viết theo ý thích. Cứ mỗi ngày một ít trẻ dần dần biết các chữ cái, các từ.

Ở góc chơi như góc phân vai, trẻ chơi trò chơi bán hàng, bác sĩ… tôi cho trẻ dùng viết ghi tên mặt hàng, hay tên bệnh nhân, tên thuốc .. . nét chữ của trẻ còn nguyệch ngoạc nhưng qua đó giúp trẻ ghi nhớ, tưởng tượng lại kí hiệu của chữ. Qua đó tôi thấy trẻ nhận biết chữ cái nhanh hơn, có thể học chữ cái mọi lúc mọi nơi.

- Cùng với việc tạo môi trường LQCC, tôi chú ý xây dựng môi trường cho trẻ LQVT xung quanh lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Học đến chủ đề nào, tôi cho trẻ vẽ, cắt, xé dán các hình ảnh, con số phù hợp và gắn số tương ứng. Qua đó trẻ được rèn kỹ năng thêm , bớt, phân chia ngay tại góc chơi , giúp trẻ khắc sâu các kiến thức toán học

4. Cho trẻ làm quen trước môi trường Tiểu học

Để chuẩn bị tâm lý cho trẻ sẵn sàng bước vào lớp 1, việc cho trẻ làm quen với trường Tiểu học là rất cần thiết. Đó là một việc làm vô cùng quan trọng mà giáo viên phải định hướng, tác động vào suy nghĩ của trẻ.

Thông qua chủ đề “ Trường Tiểu học”, tôi cho trẻ làm quen với đồ dùng, sách vở, một số hoạt động ở trường Tiểu học, cho trẻ xem đĩa hình về các hoạt động ở trường Tiểu học, tranh ảnh về trường Tiểu học,… qua đó cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về nơi mà trẻ sẽ học tập sắp tới.

Trên đây là các biện pháp tôi đã áp dụng vào việc chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi vào lớp một, tôi đã thu được một số kết quả sau:

+ Trẻ khỏe mạnh, mạnh dạn, tự tin, có ý thức tham gia các hoạt động của lớp, Có ý thức tự phục vụ bản thân, tự làm một số việc vừa sức. Vốn từ phong phú, diễn đạt mạch lạc. Ngồi học đúng tư thế, biết cách cầm bút, nắm chắc 29 chữ cái và phát âm chuẩn 29 chữ cái. Trẻ thích đi học và có những kỹ năng sống cần thiết.

Bản thân tôi luôn tìm nhiều biện pháp, nhiều thủ thuật sư phạm để thu hút trẻ vào hoạt động nhẹ nhàng hơn, kích thích được óc sáng tạo, nhanh nhẹn và hoạt bát ở trẻ.

Phụ huynh hiểu rõ và không còn nôn nóng cho con đi học trước chương trình lớp một. Phụ huynh rất tin tưởng và phối hợp cùng giáo viên trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.

Đây là một thành công bước đầu mà tôi đã thực hiện trong những năm học vừa rồi. Tôi sẽ cố gắng tìm ra nhiều giải pháp tốt hơn nữa để giúp trẻ “vững vàng khi vào lớp một”

 

                                                                                           Ân Tín, ngày 10 tháng 4 năm 2018

                                                                                                               Người viết

 

 

                                                                                                         Nguyễn Thị Loan Thảo